كار درماني

كاردرماني يا Occupational Therapy علم و هنر استفاده از فعاليتهاي هدفمند به منظور درمان ، اصلاح، تقويت وافزايش عملكرد ، تسهيل در يادگيري مهارتهاي ضروري جهت انطباق با محيط ؛ در بيماران رواني جسماني و ...  ميباشد.

پیشکوستان کاردرمانی معتقد بودند که فعالیت و کار سلامت جسم و روان آدمی را تحت تأثیر می دهد از اینرو آنان پیشنهاد کردند که با استفاده از فعالیتهای هدفمند خاص می توان به مددجویان دچار مشکلات جسمی، ذهنی و روانی کمک کرد که از این طریق به حداکثر توانمندیهای عملکردی و استقلال فردی خویش بخصوص در فعالیتهای روزمره زندگی خویش دست یابند.

• با علم كاردرماني مي توان استفاده همزمان از عضلات و ذهن در ورزش ، تمرين ، بازي ، كارهاي دستي ، هنر و كار سلامتي افراد را تحت تاثير قرار داد.
• با كار درماني كودكان معلول بجاي آنكه در تمام طول زندگي افرادي ناتوان و وابسته باشند ، مي توانند به استقلال برسند و در آينده تبديل به بزرگسالاني شوند كه بخوبي با معلوليت و محيطشان تطابق يافته اند .

• كاردرماني در رابطه با افرادي كه مشكلات جسمي و عطفي دارند ،نقشِ مهمي داشته و آنها را در رسيدن به خود كفايي و استقلال كمك مي كند؛ بوسيله :

1. حفظ قدرت : بيماريها و صدمات ، شرايطِ فيزيكي و ذهني را تحت تأثير قرار مي دهند.كاردرماني به فعال نگه داشتن ذهن و عضلات كمك مي كند.
2. باز يابي حركت : به قسمتهايي از بدن كه در طي بيماري يا ضايعه در گير شده اند آموزش داده مي شود تا در فاصله زماني كه عضلات و مفاصل آسيب ديده ترميم مي شوند ، جايگزين آنها گردند.
3. رسيدن به استقلال :به افرادي كه مشكل دارند كمك مي شود تا فعاليتهاي  روزانة خود را در خانه ، محيط كار و جامعه به انجام برسانند.

·       حيطه هاي كاري كاردرماني:

1.    كار درماني در بيماريهاي جسماني: جلوگيري از بيشرفت بيماري و معلوليت و باز گرداندن توانائي هاي از دست رفته تا حد امكان جهت باز گشت بيمار به زندگي مستقل قبلي است. بيماران و معلوليني كه در اين زمينه مورد بحث قرار ميگيرند افرادي هستند كه به علل مادر زادي و يا در اثر صدمات و بيماريهاي مغز و اعصاب ، ارتوپدي ، روماتولوژي ،و ... دچار كاهش دائمي يا موقتي توانائي هاي جسمي شده اند و قادر به ادامه زندگي بطور مستقل نيستند. از طريق كار درماني ، بزرگسالان مبتلا به ضايعات و ناتوانيها ، توان فيزيكي باقيمانده خود را افزايش داده و يا حفظ مي نمايد و به هر ترتيب ممكن ، زندگي هرچه طبيعي تر را باز مي يابند.

2.    كاردرماني در بيماران رواني : كمك به تشخيص بيماري ، تشخيص نهايي  و ترخيص از بيمارستان.برقراري ارتباط اصولي با بيمار ،بهبود و استقلال بخشيدن به سلامت رواني و جسماني بيمار و حمايت از وي ، تسهيل و سرعت بخشيدن به بهبودي بيمار ، كار درمانگر بعنوان يكي از اعضاي تيم درمان در هماهنگي كامل با ساير اعضاء نقش مهمي در درمان بيمار ايفا مي نمايد.

3.    كار درماني براي كودكان مبتلا به فلج مغزي: كودكان مبتلا به فلج مغزي كودكاني هستند كه اختلال حركتي بارزترين علامت مشخصه آنها مي باشد. كاردرمانگر پس از ارزيابي بر اساس نوع بيماري و شدت ضايعه ، برنامه درماني را طرح و اجرا مي كند.

با ارزيابي كار درمانگر قادر به تشخيص  و طبقه بندي انواع فلج مغزي فيزيولوژيك(انقباضي ، آتتوئيد، آتاكسيك ، ريجيديتي ، هيپوتوني و مختلط) و توپوگرافيك (كوادروپلژيك ،دايپلژيك ،همي پلژيك ،تري پلژيك و مونوپلژيك ) خواهد بود .اين ارزيابي شامل موارد زير مي باشد :

a)      ارزيابي تونوسيته عضلات

b)      رزيابي رشد رفلكسها

c)      رزيابي وضعيت و حركت

d)      رزيابي فعاليتهاي روزمرة زندگي

اهداف:

a)      ايجاد تونيسيته عضلاني طبيعي

b)      تقويت حركات ارادي فعال مفاصل

c)      تحريك و تقويت واكنشهاي تعادلي و چرخشي و بهبود و تسريع مراحل رشد حركتي كودك

d)      رفع كوتاهي عضلاني و جلوگيري از انقباض عضلاني و بد شكلي مفاصل

e)      تجویز وسایل کمکی برای تحرک مثل کراچ، واکر و ...

f)        تحريك و تقويت حسها (باز آموزي حسي ) در مواردي كه اختلال حس وجود داشته باشد .

g)      استقلال در انجام فعاليتهاي روزمره زندگي

h)      مشاوره

4.    كار درماني براي عقب ماندگان ذهني : كار درماني باكمك ارزيابي ، آموزش و تسهيل رشد ، كودكان عقب مانده ذهني را جهت تسلط بر خود و محيط در محدودة توانائي هاي تطابقي شان ياري مي نمايد.

عمده اهداف كار درماني براي عقب ماندگان ذهني عبارت است از:

ü      تسهيل رشد در محدوده اي كه توقف عاطفي يا ذهني صورت گرفته است.

ü      كاهش اثرات ناتواني هاي ذهني

ü      رشد و گسترش طرز تلقي و مهارتهاي پايه جهت كاركرد مستقل كه از طريق فعاليتهاي زير صورت ميگيرد:

                                                                           أ‌-         فعاليتهاي آموزشي

o       حركات درشت

o       حركات ظريف

o       ادراكات حركتي

o       يكپارچگي حسي

                                                                         ب‌-       فعاليتهاي خود نگهداري

o       خود مراقبتي

o       فعاليتهاي داخل منزل

o       فعاليتهاي خارج منزل

o       فعاليتهاي عمومي

                                                                         ت‌-       فعاليتهاي حرفه اي

o       ارزشيابي پيش حرفه اي

o       آموزش حرفه اي

                                                                         ث‌-       فعاليتهاي تطابقي

o       وسايل كمكي موقتي

o       وسايل كمكي دائمي

                                                                          ج‌-        روان درماني

o       بازي درماني

o       رفتار درماني

o       موسيقي درماني

                                                                          ح‌-        مشاوره خانوادگي

o       انفرادي

o       گروهي

                                  فعاليتهاي فوق از طريق زير صورت مي گيرد:

1)     بازي

2)     كار

5.    افراد نابينا و ناشنوا: با كمك كاردرماني افراد نابينا و ناشنوا به استقلال مي رسند. اين برنامه ها به فرد كمك مي كنند تا بيشتر روي پاي خود بايستند و از اعتماد به نفس بالاتري برخوردار گردند.

6.    سالمندان : كار درماني به اين افراد كمك مي كند تا با مشكلات خاص سنين كهولت تطابق يافته و در عين حال توانايي فيزيكي آنها تا حداكثر ممكن حفظ شود. ايجاد علاقه و تمايلات جديد پيدا كردن دوستان و ارتباط با آنها و حفظ هوشياري ذهني از اهداف مهم كار درماني در اين زمينه مي باشد.

بنا براين :

      در خيلي از بيماريها و صدمات ، كاردرماني كمك مي كند به :

§         كوتاه كردن زمان بستري شدن بيمار

§         به حد اقل رساندن تأثيرات دراز مدت بيماري

§         رسيدن به خودكفايي (استقلال )