جانم فدای رهبر

این میوه خوشگل، خوشرنگ و خوشمزه تابستانی سرشار از موادمغذی و فیبر است.
تـوت فرنگی میوه ای بسیار خوشگل و خوشبو و خوشمزه است، امـا آیـا می دانستیـد کـه این میوه بسیار کم کالریبـوده و سـرشار از موادمغذی و فیبر مـی بـاشد؟ خـوردن 8 عدد توت فرنـگی متوسط در روز، %140 از ویتامین C مورد نیاز روزانه، %12 از مقدار مـورد نـیاز روزانه فیبر، %6 میزان مورد نیاز فولات، 210 میلی گـرم پتـاسیم بـرای مـا فـراهم آورده و همچنـین سـرشار از ویتامین K، B2، B5، B6، مس، منیزیم، و اسید چرب امگا 3 می باشد. توت فرنگی فاقد سدیم، چربیهای اشباع، و کلسترول است و هر وعده آن فقط 45 کالری دارد.
یک رژیم غذایی سرشار از میوه ها و سبزیجات حاوی ویتامین C که یک آنتی اکسیدان است، می تواند روی افزایش سن، بیماری های قلبی-عروقی، سرطان ها و زوال قدرت شناخت تاثیر پیشگیرنده داشته باشد. وقتی غذاهایی مصرف کنیم که به انرژی تبدیل نشود، رادیکال آزاد تولید می کند که به مرور زمان شکل می گیرد و باعث پیر شدن جسم می شود. آنتی اکسیدان ها این تاثیر رادیکال های آزاد را خنثی می کنند و می تواند تخریب هایی که به خاطر سموم محیط مثل دود سیگار و آلودگی هوا به بدن وارد می شود را کاهش دهد. ویتامین C برای تولید کلاژن ضروری است (کلاژن پروتئینی است که رشد و ترمیم بافت های بدن را مقدور می سازد). این ویتامین در بدن ساخته یا ذخیره نمی شود، از اینرو باید هر روز به میزان لازم از این ویتامین مصرف کنیم.
پتاسیم یک ماده معدنی بسیار ضروری برای بدن است که الکترولیت های بدن را که اکسیژن به مغز می رسانند و ضربان قلب را تنظیم می کنند و توازن آب بدن را کنترل می کنند، تنظیم می کند. یک رژیم غذایی سرشار از پتاسیم، احتمال بروز بیماری های قلبی و سکته را پایین می آورد.
بدن برای ساخت و حفظ گلوبول های قرمز خون جدید به فولات نیاز دارد. این ویتامین به ویژه حین بارداری و کودکی که گلوبول های قرمز خون باید تکثیر شده و به سرعت رشد کنند، اهمیت فوق العاده ای پیدا می کند. کمبود فولات می تواند منجر به کم خونی (آنمی) در مادر یا کودک شود. تحقیقات نشان داده است که مصرف میزان کافی از فولات می تواند زوال شناخت را کندتر کرده و احتمال خطر بیماری هایی مثل آلزایمر را پایین بیاورد.
فیبر بخش غیرقابل هضم گیاه است که آب را جذب میکند و موادغذایی را در دستگاه گوارش می گرداند. مصرف مقدار کافی فیبر همچنین نقش مهمی در جذب موادغذایی، تثبیت سطح گلوکز خون، و کاهش کلسترول دارد.
وارد کردن این میوه که فواید بسیار زیادی برای بدن دارد، به رژیم غذایی بسیار آسان است. برای اینکه بیشترین استفاده و فایده را از این میوه ببرید، آن را خام مصرف کنید چون پخته شدن محتوی ویتامین C آنرا کاهش می دهد. می توانید آن را همراه با سیریال صبحانه با شیر مصرف کنید، در نوشیدنی های خود مخلوط کنید، به سالادتان اضافه کنید، و به شکل شیرینی یا سایر دسرها درست کنید. در زیر به چند ایده ساده و سریع برای مصرف توت فرنگی اشاره می کنیم:
توت فرنگی ها را می توانید به تنهایی یا همراه با میوه های دیگر، و کمی ماست در مخلوط کن بریزید و یک نوشیدنی بسیار خوش طمع و مفید برای خودر درست کنید.
همچنین می توانید به این نوشیدنی کمی شکر اضافه کرده و آن را فریز کنید و به صورت یخ در بهشت مصرف کنید که برای بچه ها خیلی لذت بخش خواهد بود.
توت فرنگی تازه را به همراه پنیر و ماست مصرف کنید تا یک میان وعده یا صبحانه بسیار مقوی و خوشمزه داشته باشید.
توت فرنگی ها را به همراه شکر بجوشانید و از آن برای تزئین بستنی یا پنکک استفاده کنید.

امام علی (ع) می فرمایند:


حُبُّ الدُّنْیا يُفْسِدُ الْعَقْلَ وَ يُصِمُّ الْقَلْبَ

عَنْ سَماعِ الْحِكْمَةِ وَ یوجِبُ اَلیمَ الْعِقابِ

علاقه به دنیا، عقل را فاسد مى‏کند، قلب

را از شنیدن حکمت ناتوان مى‏سازد و باعث

عذاب دردناک مى‏شود.

غررالحکم، ح 4878

^{10كليد براي تقويت روحيه}

<sup>1) خود را بشناسيد
امروزه پيشنهاد سقراط كه در قر ن پنجم قبل از ميلاد كه در آن متني بر خودشناسي ارايه شد به قوت خود پا برجاست.

اهداف احساسات و محدوديت هاي خويش را بشناسيد و با آرامش با آنها برخورد نماييد. خواه از طريق مطالعه , خواه از طريق انديشيدن و تفكر, سعي منيد بعضي راه هاي كه باعث شناخت شما از خودتان و اينكه چه چيزهايي شما را خوشحال مي كند پيدا كنيد.

چنانچه به اين توصيه عمل كنيد , بهتر قادر به كنترل زندگي و مشكلات پيش روي خود خواهيد بود.

۲) به خودتان ارزش بدهيد و به خود اعتماد داشته باشيد.
ممكن است سخت به نظر برسد اما سعي كيند رفتارتان گوياي اين باشد كه از خودتان مواظبت مي كنيد.

حتي اگر هميشه احساس عدم اطمينان مي كنيد , برخورد و رفتار مثبت را به دنياي اطراف هديه دهيد. برخورد مردم با شما متاثر از رفتار و پوشش شماست.

بنابراين خود ارزشي و خود اعتمادي را به نمايش بگذاريد تا احترام را براي شما به ارمغان آورد.

۳) بيش از حد توانتان كار نكنيد
همه ما با سخت كوشي , خواهان تامين امنيت و رفاه خانواده مان هستيم. اما مهم اين است كه تعدل را در زندگي حفظ كنيم.

معمولا آن چه از نظر مالي دنبال مي كنيم با آن چه كه تحقق مي يابد يكسان نيست. اگر براي شما تامين معاش مهمتر از صرف وقت با عزيزان يا لذت بردن از زندگي است, بهتر است در تعيين اولويت ها بازنگري است, بهتر است در تعيين اولويت ها بازنگري كنيد. سعي كنيد برقراري تعادل را از كسي كه بين زندگي شغلي و خانوادگي اش اين توازن را ايجاد كرده بياموزيد يا اينكه با خانواده يا دوستانتان راج به تاثيرات شغلي تان بر روي آن ها صحبت كنيد.

۴) از افراد منفي دوري كنيد
از ارتباط مسموم كه در شما احساس ناراحتي , عصبانيت يا نا امني مي كند اجتناب كنيد. ممكن است سخت به نظر آيد اما ارتباط خويش را باكساني مه براي شما افسردگي به اركغان مي آورند به حداقل برسانيد, كساني كه اكثرا محبتهاي دريافتيرا بدون پاسخ مي گذارند و يا كساني كه دائما از شما انتقاد مي كنند.

صداقت سخنان چنين افرادي را مورد ارزيابي قرار دهيد تا ببينيد كه ميزان حقايق موجود در سخنانشان تا چه حد بر اساس ارتباطي مثبت و خوش بينانه است. اگر كساني شما را تحت فشار رواني قرار مي دهند صريحا از آنها بخواهيد شما را رها نمايند.

۵) مثبت فكر كنيد
سعي كنيد از حداكثر توانايي هايتان استفاده كنيد و به قدرت خويش اتكا كنيد. علايق شخصي تان را با مطالعه و گذراندن كلاسها توسعه دهيد.

علايق جديد را امتحان كنيد و شكست هايتان را به كار گيريد. همه ما بخشي از اوقاتمان را از دست داده ايم اما افراد موفق از شكست هايشان درس آموخته اند و مغلوب شكست شان نشده اند.
اگر شما توانايي هايتان را به خوبي توسعه دهيد و نقش مثبتي داشته باشيد واقعا قادر به تغيير موقعيت هاي منفي به موقعيت هاي مثبت خواهيد بود.

۶) ورزش ورزش ورزش
يك رژيم غذايي مناسب و قدري فعاليت بدني روزانه , اعم از اينكه پياده روي آرام باشد يا كار بيرون, فشار و اضطراب را تخفيف مي دهد و روحيه را شاداب نگه مي دارد.

ورزش و تمرينات بدني, افراد را از احساس برتري طلبي رهايي و توانايي هاي سركوب شده ذهن را ترقي مي دهد. همين امر منجر به جلوگيري از افسردگي مي شود. براي اشخاص متفاوت ورزشهاي مناسب آنها وجود دارد.

تمرينات كششي و يوگا براي تخفيف فشار بسيار مناسبند. بعضي تمرينات ني تواند به رفع عصبانيت كمك كنند. البته ورزش بيرون از منزل فوايد مضاعفي دارد, نور آفتاب در بهبود روحيه و تخفيف افسردگي كمك موثري محسوب مي شود.

۷ ) بخشي از اوقاتتان را تنها بگذاريد.
لذت از جمع دوستان و تنهايي دو بخش از زندگي اند كه براي تقويت روحيه بسيار مهم اند. براي معنا بخشيدن و ايجاد شور در زندگي به ديگران كاملا مشروط به وجود ديگران باشد. علاوه بر گذراندن ۲۰ دقيقه در حمام , گوش دادن به موسيقي يا خروج از منزل به قصد لذت بردن از طبيعت , زماني براي لذت بردن از تنهايي خويش صرف كنيد.

چنانچه اين امر را سخت يافتيد ممكن است با توسل به اجتماع از مشاركت در موضوعات مهم دوري كنيد.

۸) به ديگران كمك كنيد و اجازه دهيد ديگران به شما كمك كنند.
وقتي مشكلاتتان طاقت فرسا به نظر مي رسد نشان دهيد كه كمك ديگران مي تواند اضطراب و دلواپسي شما را بر طرف كند, بنابر اين مشكلاتتان را كاملا در منظر ديگران قرار دهيد. كمك بلا عوض در مسائل اجتماعي يا كمك به دوستان نيز مي تواند به سود شما تمام شود.

اگر در مقابل كمكي كخ دريافت كرده ايد به همان ميزان به ديگران مساعدت نماييد دامنه مناسبي از دوستان و اقوامي را بسط داده ايد كه شريك اوقات خوش شمايند و مدد كاران زمان تنگي و سختي تان.

۹) ارتباط و مراودات
با روشي روشن و در عين حال همراه با آرامش و متانت , احساساتتان را به خانواده , دوستان و مدرسه تان بيان كنيد و با دقت كامل به جواب آن ها گوش فرا دهيد. هرگز خود را تحت فشاري كه ناشي از عدم بيان احساساتتان است قرار ندهيد. چرا كه اين فشار , انفجار ناگهاني در پي خواهد داشت و ديگران بدون كوشش و تلاشي شمارا خواهند شناخت.

عصبانيتي را كه باعث پريشاني و دانستن نقاط ضعف شما مي شود كنترل كنيد. هرگز اجازه ندهيد ديگران ذهن شما را بخوانند.

۱۰) موقع احتياج , كمك بطلبيد
افرادي را پيدا كنيد كه هنگام مشكلات بتوانند با آنها مشورت كنيد .چنانچه پس از مشورت با دوستانتان و خانواده , مشكلاتتتان همچنان طاقت فرسا جلوه مي نمايد و احساس عدم آرامش مي كنيد , با مشاوريني صحبت كنيد

كه خواهان كمك و ياري به شمايند. اگر احساس عدم امنيت , نگراني يا ناراحتي و پريشاني مي كنيد فورا از يك مشاور متخصص كمك بطلبيد.</sup>

^{راه هاي تقويت حافظه}

^{آيا تا به حال اتفاق افتاده است كه نام كسي را كه سابقاً ملاقات كرده بوديد فراموش كنيد؟ يا فراموش كنيد فلان وسيله را كجا گذاشته ايد يا آيا در ماشين را قفل كرديد يا نه؟}

^{مطمئناً چنين اتفاقاتي براي شما هم افتاده است. اما اگر اين از دست دادن حافظه مكرراً اتفاق بيفتد و شما توانايي تمركزتان را از دست بدهيد، چه مي شود؟}

^{متاسفانه، از دست رفتن حافظه و بالا رفتن سن رابطه اي مستقيم دارند. در اوايل 20 سالگي، مغز شروع به از دست دادن بعضي سلول هاي عصبي مي كند و بدن كمتر مواد شيميايي مورد نياز مغز براي درست كار كردن را توليد مي كند.}

^{خوشبختانه، شما كارهاي زيادي مي توانيد انجام دهيد تا اين جريان را كندتر كنيد. در اينجا به چند نكته اشاره مي كنيم تا با رعايت آن بتوانيد حافظه تان را تقويت كنيد.}

^{1- غذاهاي سالم بخوريد}

^{استفاده از يك رژيم غذايي سالم و مناسب نه تنها براي جسمتان مفيد است، بلكه براي مغز و حافظه تان نيز لازم است. بر طبق نظرات آكادمي عصب شناسي آمريكا، خوردن ميوه ها و سبزيجاتي كه حاوي ميزان زيادي آنتي اكسيدان هستند؛ مثل توت ها، مركبات، اسفناج، هويج، كلم بروكلي، گوجه فرنگي و سيب زميني شيرين مي تواند تا 11 درصد احتمال سكته را پايين بياورد.}

^{تحقيق ديگري نشان مي دهد كه آنتي اكسيدان ها و پلي فنول هاي موجود در ذغال اخته و انگور مي تواند توانايي ارتباط سلول هاي مغزي را با يكديگر بالا برده و خطر آسيب رسيدن به آنها را پايين آورد.}

^{به جز ميوه و سبزيجات، مواد ديگري مثل كاركامين و همچنين ويتامين هاي B مثل نياكتين و اسيد فوليك نيز در اين زمينه كمك كننده هستند و خطر ابتلا به آلزايمر را پايين مي آورند.}

^{2- از نوشيدن مشروبات الكلي خودداري كنيد}

^{همه مي دانند كه نوشيدن مشروبات الكلي باعث از دست دادن حافظه به طور موقت مي شود. اما محققين دريافته اند كه مي تواند عوارض طولاني مدت نيز داشته باشد و روي سلول هاي مغزي تاثير بگذارد. تاثير موقتي آن رابطه اي نزديك با ميزان مصرف نوشيدني دارد. هرچه ميزان بيشتري بنوشيد، حافظه تان كندتر خواهد شد.}

^{3- جسمتان را ورزش دهيد}

^{همه ي ما مي دانيم كه براي روي فرم نگاه داشتن هيكل و بدنمان بايد ورزش كنيم. اما آيا مي دانستيد كه ورزش كردن باعث تقويت حافظه تان نيز مي شود؟}

^{ورزش هاي قلبي-عروقي مانع از دست رفتن حافظه مي شود. پزشكان بر اين عقيده اند كه علت آن است كه ورزش گردش خون را در مغز بالا مي برد و نمي گذارد بافت هاي عصبي مغز با بالا رفتن سن به سرعت از بين بروند.}

^{حتماً لازم نيست كه دونده ي دوي ماراتن باشيد تا حافظه تان تقويت شود. ورزش هاي جسمي-فكري نيز مي توانند با از دست رفتن حافظه مقابله كنند.}

^{4- فكرتان را ورزش دهيد}

^{ورزش دادن به فكرتان و به رشد مغزتان كمك مي كند. با فعال نگاه داشتن مغزتان، سلول هاي عصبي مغزتان را ترغيب مي كنيد تا ارتباطات جديد ايجاد كنند. اين مسئله به جز بالا بردن قدرت يادآوري، ظرفيت حافظه را هم بالا مي برد و مانع از دست رفتن حافظه مي شود.}

^{كارهاي بسياري مي توانيد براي ورزش دادن و فعال كردن مغزتان انجام دهيد. كارهاي ساده اي مثل حل جدول، بازي شطرنج و مطالعه كردن از آن دسته هستند. گرفتن آموزش هاي جديد مثل يادگيري زباني خارجي يا يك آلت موسيقي نيز مي تواند مفيد باشد.}

^{5- از مكمل هاي تقويت كننده حافظه استفاده كنيد}

^{علم خيلي وقت است كه فايده ي بعضي مكمل هاي غذايي مثل روي و اسيد فوليك را براي تقويت حافظه دريافته است. مكمل هاي ديگري نيز شناخته شده اند كه مي توانند به تقويت حافظه كمك كرده و مانع از دست رفتن حافظه با بالا رفتن سن شوند.}

^{تركيبات اين مكمل ها از اين قرار است:}

^{آنتي اكسيدان ها كه راديكال هاي آزاد مخرب را از بين مي برند و گياهاني كه سلول هاي عصبي را از آسيب محافظت مي كنند.}

^{مواد مغذي كه اكسيژن و گلوكز مغز را بالا مي برند.}

^{گياهاني كه به توليد انتقال دهنده هاي عصبي كمك مي كنند.}

^{مكمل هاي كه باعث تقويت حافظه مي شوند از اين قبيل اند:}

^{جينكو بيلوبا}

^{نام گياهي بسيار مشهور است كه از ساليان دور به عنوان دارويي سنتي براي تقويت حافظه استفاده مي شده است. خاصيت آنتي اكسيداني قوي دارد و مي تواند از آسيب رسيدن به رگ هاي خوني در مغز جلوگيري كند. همچنين مي تواند جريان خون را در مغز بالا ببرد و با حفظ قابليت ارتجاعي رگ ها، اكسيژن و مواد مغذي را به سلول ها برساند.}

^{ويتامين هاي B}

^{از ويتامين هاي B در بسياري از عمليات متابوليك بدن استفاده مي شود و براي سلامتي عمومي بدن بسيار لازم هستند. در رابطه با مغز دو تا از اين ويتامين ها اهميت بيشتري پيدا مي كنند: ويتامين B12 و اسيد فوليك.}

^{ويتامين B12 براي حفظ غلاف ميلين(ماده ي سفيد چربي كه غلاف بعضي اعصاب را مي پوشاند و باعث مي شود كه به درستي كار كنند).}

^{اسيد فوليك هم ماده ي بسيار موثري براي مغز است كه باعث بهتر كار كردن انتقال دهنده هاي عصبي مي شود. اگر ميزان اسيد فوليك مغز كم شود، احتمال از دست رفتن حافظه بيشتر مي شود.}

^{اسيدهاي آمينه}

^{اولين كار آمينو اسيدها اين است كه به عنوان سدي براي پروتئين ها عمل مي كنند. اما انواع بخصوصي از آنها براي تقويت مغز هم كاربرد دارند. به طور مثال تاورين L يك محافظ عصبي قوي است كه از سلول هاي عصبي در مواجه به استرس و فشارها محافظت مي كند. پيروگلوتامين L نيز براي متابوليسم سلول هاي عصبي كاربرد دارند و DMAE نيز مشاهده شده است كه باعث تقويت حافظه ي كوتاه مدت مي شود.}

^{هميشه هوشيار باشيد...}

^{تقويت حافظه بايد يكي از كارهاي روزانه تان باشد. به ياد داشته باشيد كه ورزش در اين زمينه كمك بسيار زيادي به شما مي كند.}

^{حواستان باشد كه مكمل هايتان را هم حتماً استفاده كنيد.}

6 نكته براي شاداب ‏تر
                                 و جوان ‏تر شدن

شما هم احتمالاً شنيده‏ايد كه برخي غذاها موجب مي ‏شوند شما جوان ‏تر به نظر آييد.

 به نظر من هم اين غذاها موثر هستند، مخصوصا اگر همراه با ديگر روش هاي سالم زيستن باشند.

 در زير نكاتي را كه موجب ايجاد يك احساس خوب و دلپذير در شما مي ‏شود و توصيه هايي را براي مبارزه با پيري براي ‏تان آورده‏ام.

1- به اندازه كافي بخوابيد.

كم‏ خوابي عوارض زيادي دارد، يكي از عوارض كم‏ خوابي پيري است. علاوه بر اين كم خوابي بر روي كنترل وزن نيز تاثير دارد. استرس‏ ها ممكن است نياز به خوابيدن را افزايش دهند.

مطالعات نشان مي ‏دهد كه عدم خواب كافي مي ‏تواند ميزان هورمون گرسنگي (يعني گرلين ghrelin) را در بدن تغيير دهد و در نتيجه تمايل به خوردن مواد غذايي شيرين، در فرد بسيار بالا مي رود.

تحقيقات بيانگر اين مطلب هستند كه خواب شبانه كمتر از 7 ساعت، براي اغلب افراد كافي نيست.

 اما در نهايت اين شما هستيد كه مي‏ دانيد كه چه مقدار خواب براي بدن و شرايط شما كافي است.

2- به مقدار كافي آب بنوشيد.

با اينكه اغلب اوقات، نوشيدن آب ‏ميوه صنعتي، نوشابه و ديگر نوشيدني ‏هاي پُركالري، وسوسه برانگيز است، اما اين نوشيدني‏ ها، نه تنها كالري زيادي دارند، بلكه موجب "دهيدراتاسيون" يا "كم ‏آبي بدن" نيز مي ‏شوند كه اين امر باعث مي ‏شود پوست شما خسته به نظر آيد.

علاوه بر اين، نظر محققان بر اين است كه از هر سه مرتبه اي كه فكر مي ‏كنيد گرسنه هستيد، دو مرتبه ي آن شما تشنه هستيد. پس نوشيدن آب به ميزان كافي كمك مي ‏كند تا شما لاغر شويد.

ميزان نياز به مايعات، در افراد متفاوت است، اما به طور كلي 1500 تا 2000 ميلي ليتر در روز، ميانگين ميزان مصرف مايعاتي است كه توصيه شده است.

وقتي بدن يك فرد كاملا سيراب است، ادرارش شفاف مي شود.

3- با استرس مبارزه كنيد.

ورزش به سوخت كالري در بدن و مقابله با استرس بسيار كمك مي كند. اما اگر شما به هر دليلي عصبي و مضطرب هستيد، ممكن است فقط با انجام يك فعاليت بدني مثل بدنسازي، نتوانيد آرام شويد. پس به دنبال ديگر راه هاي مبارزه با استرس نيز باشيد.

4- نفس عميق بكشيد.

خيلي از افراد نمي ‏دانند كه با تنفس عميق مي توان نشاط و شادماني را به دست آورد.

حقيقت اين است كه اكثر مردم، سطحي و كم‏ عمق نفس مي‏ كشند، آن هم در حصار قفسه سينه ‏شان، در صورتي كه يك تنفس عميق بايد از اعماق ريه‏ ها و با استفاده از ديافراگم انجام شود. اين گونه تنفس براي مقابله با اضطراب بسيار سودمند است.

 5- ماهي چرب بخوريد.

ماهي‏ هاي چرب، مانند قزل‏آلا، داراي مقدار زيادي اسيدهاي چرب امگا 3 هستند كه نه تنها براي سلامتي پوست و دستگاه قلبي – عروقي مفيدند، بلكه به همان اندازه براي كاهش سطح استرس نيز سودمند مي ‏باشند.

برخي متخصصان توصيه كرده‏اند كه مصرف روزانه ماهي چرب مي ‏تواند موجب تاخير و حتي رفع نياز به جراحي پلاستيك شود.

6- تفكر مثبت داشته باشيد.

مي ‏گويند كه ما همان چيزي هستيم كه فكر مي ‏كنيم.

آمار قطعي وجود دارد كه به طور متوسط حدود 000/60 مطلب (فكر) در طي روز، به سراغ‏ افراد مي‏آيند(البته خيلي از اين ها، افكاري است كه ما روزها و حتي سال‏ها گرفتار آن هستيم).

 حال اگر خيلي از اين ها، افكار و انديشه‏هاي منفي باشند، نه تنها با ايجاد استرس، روي بدن ما تاثير مخربي مي گذارند، بلكه موجب مي ‏شوند روي صورت ما نيز خطوط نگراني و دلواپسي نقش ببندند.

 علاوه بر اين، تحقيقات نشان داده است كه تفكر مثبت، علاوه بر خنده ي روزانه موجب مي ‏شود كه ميزان اندورفين (ماده شيميايي كه موجب ايجاد احساس خوب در بدن مي‏شود)، نيز در بدن بالا برود كه اين امر باعث مي ‏شود، شما جوان ‏تر به نظر آييد.

 تفكر مثبت موجب مي‏ شود كه افراد بيشتري به طرف شما جذب شوند، زيرا هر كسي دوست دارد نزد فردي باشد كه خوشحال و شاداب است.

تلقين بسيار موثر است. البته مطمئنا خيلي سخت است كه در شرايط سخت و دشوار، لبخند بزنيد، اما تحمل كنيد و اين كار را ادامه دهيد، آن وقت خواهيد ديد كه چه اتفاقي مي‏افتد.

 در ضمن خودتان هم، با آدم ‏هاي مثبت و خوش ‏اخلاق معاشرت كنيد و به سراغ آنها برويد. اين را به خاطر داشته باشيد كه احساسات و اخلاق، قابل سرايت هستند.

 با عمل به اين توصيه ها، شاداب ‏تر و جوان‏ تر به نظر مي رسيد. به شما تبريك مي گويم!

^{6 باور غلط درباره درد}

^{دكتر كارمن گرين، دانشيار رشته بي ‌هوشي و رئيس مركز تحقيقات و پژوهش درد، در دانشگاه ميشيگان مي ‌گويد: " فلسفه بروز درد اين است كه ما را از كاري كه در نتيجه آن دچار درد شده‌ ايم، باز دارد."}

^{شش باور غلط درمورد درد وجود دارد كه ما در ادامه قصد داريم با نقل قول ‌هايي از چهار تن از متخصصان اين امر، شما را نسبت به اشتباه بودن آن ها آگاه سازيم.}

^{احساسات فردي، اثري بر تحمل درد ندارند}

^{درد داراي دو بعد فيزيكي و احساسي است. احساساتي چون اضطراب، استرس يا افسردگي، به احساس درد، قوت بخشيده و توانايي فرد براي مقابله با آن را كاهش مي ‌دهند. به عنوان مثال، اضطراب، مي ‌تواند سيگنال‌ هاي درد مخابره شده به مغز را تشديد كرده و سبب ناراحتي بيشتر فرد شود.}

^{اساس و  پايه باور غلط مذكور، اين است كه برخي تصور مي‌ كنند كه درد فقط در درون مغز انسان ساخته و پرداخته مي ‌شود. دانشمندان مي‌ گويند: "بررسي سي‌تي‌اسكن يا ام.آر.آي مغز بيماران، نشان مي‌ دهد كه زمان درد كشيدن، بخش ‌هايي از مغز فعال ‌تر مي ‌شوند. برخي از بيماران، به اشتباه از پزشك مي ‌خواهند تا جهت تسكين دردشان، به آن ها داروي ضدافسردگي بدهد و يا با اين تصور كه پزشك به حقيقت درد آنها واقف نيست، از او مي ‌خواهند تا آن ها را جهت تسكين درد به روان ‌شناس ارجاع دهد."}

^{دماي هوا هيچ‌ گونه اثري بر دردهاي مفصلي ندارد}

^{اگر چه مكانيسم علمي دقيقي براي اين موضوع شناخته نشده است ولي به هر حال دماي هوا روي دردهاي مفصلي اثر مي ‌گذارد. وارفيلد مي ‌گويد: "بيشتر به نظر مي‌ رسد كه اين فشار هوا است كه روي مفاصل اثر مي ‌گذارد. تا دما و درجه رطوبت آن!" يك نظريه اين است كه تغيير در فشار هوا كه در خلال توفان افت مي ‌كند، احتمالا سبب افزايش موقت التهابات، دردها و سفتي بدن مي ‌شود. علت احتمالي آن اين است كه پايانه‌ هاي عصبي با كمك گيرنده‌هاي حسي خود، تغييرات فشار هوا را شناسايي مي‌ كنند.}

^{هواي سرد سبب بدتر شدن برخي از دردهاي به خصوص مي ‌شود. يك توضيح احتمالي براي اين موضوع اين است كه وقتي هوا خيلي سرد است، تمامي بدن انسان سفت و منقبض مي ‌شود. بنابراين مفاصل نيز سخت ‌تر شده، حركت آن ها با دشواري و درد فراوان همراه خواهد بود. كساني كه التهاب مفصلي دارند اغلب ذكر مي‌ كنند كه در هواهاي خشك و گرم احساس مطبوع ‌تري دارند و اين گفته احتمالا صحت دارد ولي شواهد قابل استنادي مبني بر چگونگي تاثير آب و هوا روي دردهاي مفصلي وجود ندارد.}

^{مردان در مواجهه با درد، نسبت به زنان موفق‌تر‌ند}

^{در تحمل درد، هيچ يك از دو جنس زن و مرد، بر ديگري برتري ندارند. دكتر گرين مي ‌گويد: "سنجش ميزان كمي تحمل درد، با استناد بر تعداد يا نوع داروهاي دريافتي، امري نادرست است. غالبا، درد بر اساس چگونگي برداشت دروني هر فرد از آن و اساسا روشي كه آن را تجربه مي‌ كند، ارزيابي خواهد شد و آن هم مطمئنا خيلي دقيق نخواهد بود، چرا كه هم جنسيت فرد و هم تجربيات فرهنگي متفاوت، مي ‌تواند بر شيوه ‌هاي تحمل درد تاثير بگذارد." هر چند برخي از مطالعات نشان‌ دهنده عملكرد بهتر زنان نسبت به مردان در تحمل دردهاي مزمن است، اما آنان در مقايسه با مردان، نسبت به دردهاي حاد مثل احساس درد ناشي از لمس اجسام داغ، ضعيف ‌تر ظاهر مي ‌شوند.}

^{همچنين به نظر مي ‌رسد كه زنان نسبت به دردهاي طولاني مدت، بردبارترند. شواهدي وجود دارند مبني بر اين كه سيستم عصبي زنان و مردان، اطلاعات مربوط به درد را به شكل ‌هاي متفاوتي پردازش مي‌ كنند. رفتار اجتماعي مردان معمولا به اين صورت است كه در صورت تجربه درد آن را حاشا كرده، در برابر آن بردباري نشان ندهند ولي زنان بيشتر تمايل دارند كه دردشان را اظهار كنند. طبق نظريه گرين، زن‌ها در سنين باروري همچون ساير دوران‌هاي زندگي‌ شان تحت تاثير ميزان هورمون‌ هاي بدن خصوصا استروژن مي ‌باشند و اين موضوع سبب بروز تفاوت‌ هايي در نحوه برخورد آن ها با محرك ‌هاي دردناك، نسبت به مردان مي ‌شود.}

^{كودكان هميشه مي ‌توانند بگويند كه چه وقت، درد دارند و يا چه ‌قدر درد مي ‌كشند}

^{كودكان ممكن است هميشه دردهاي شان را به زبان نياورند ولي با عملكرد يا رفتارشان به آن اشاره كنند. دكتر زلترز مي‌ گويد: "كودكان به صورت ‌هاي متفاوتي، ناراحتي و رنج شان را ابراز مي‌ كنند كه اين بسته به ميزان تكامل، سن آن ها و توانايي‌ هاي گفتاري آنان، فرق مي ‌كند. همچنين آن ها مي ‌توانند، بدون بر زبان آوردن كلمه‌اي، دردشان را ابراز كنند. شيرخواراني كه مدت‌ هاي مديد دردهاي بسياري راتحمل كرده‌اند، ممكن است ناراحتي‌ شان را با گوشه ‌گيري يا بي ‌حوصلگي و بي‌ تفاوتي ابراز كنند.}

^{علامت ديگر در كودكان خردسال، ساكت‌تر شدن و انزوا مي‌ باشد. كودكان سنين مدرسه، دردهاي شان را با رفتارهايي چون گريه كردن، پا كوبيدن به زمين، لگد زدن و يا گوشه ‌گيري نشان مي‌ دهند. نوجوانان با گره كردن مشت ‌ها و يا سفت كردن و انقباض عضلات ‌شان، سعي مي ‌كنند قوي و بردبار به نظر برسند. زلترز مي ‌افزايد كه بين عكس‌العمل كودكان در برابر دردهاي حاد و مزمن تفاوت وجود دارد. او مي ‌گويد: "كودكان در مواجهه با دردهاي حاد، همچون درد ناشي از تزريق آمپول يا زخمي شدن و يا درد زمان بخيه كردن با رفتارهايي مانند گريه كردن، پا كوبيدن به زمين و يا جيغ كشيدن ناراحتي‌ خود را ابراز مي ‌كنند ولي در مورد دردهاي مزمن، كودكان رفته‌رفته بي ‌رمق شده، رنگ پريده به نظر مي‌ رسند و به نظر مي ‌رسد كه ديگر علاقه ‌اي به بازي يا همراهي با محيط اطراف ‌شان ندارند."}

^{درد در دوران شيرخوارگي اهميت چنداني ندارد زيرا كودك در اين دوران، خاطره‌اي از درد ندارد}

^{دكتر لوني زلترز مي‌ گويد: "حتي كودكان نارس نيز آن‌ قدر تكامل دستگاه عصبي پيدا كرده‌اند كه بتوانند اثرات نامطلوب جسماني‌ از درد، همچون افزايش ميزان ترشح هورمون‌هاي مقابله كننده با استرس، افزايش ضربان قلب، دشواري تنفس و نتايج ضعيف متعاقب اعمال جراحي را تجربه كنند.}

^{هر چه ميزان مواجهه نوزادان با محرك‌ هاي دردناك بيشتر و شديدتر باشد، اين احتمال مي ‌رود كه تكامل سيستم عصبي حسي‌ شان كه در حقيقت منتقل كننده اطلاعات مربوط به تجربه درد به سيستم اعصاب مركزي آن ها است، بيشتر شده و بعدها به آسيب ‌پذيري بيشتر كودك نسبت به درد منجر شود."}

^{دكتر زلترز همچنين مي ‌‌افزايد: "دقيقا همپاي نقش عامل ژنتيك در احساس درد، مي ‌توان چنين گفت كه هر چه مواجهه با درد در دوران شيرخوارگي زودتر به وقوع بپيوندد، احتمال بروز دردهاي مزمن در دوران بزرگسالي بالاتر خواهد رفت. گذشته از اين، اگر درد در نوزاد يا كودكان خردسال درمان نشود، نتايج منفي طولاني مدت خود را در آينده نشان خواهد داد حتي اگر خاطرات مربوط به درد در حافظه دور انسان ثبت شده باشند و يا اصلا توسط فرد، به ياد آورده نشوند."}

^{در مطالعاتي كه دانشمندان روي نوزادان نارس انجام داده‌اند، متوجه شدند كه بعد از 4 تا 5 سال پيگيري آنان، اين كودكان نسبت به همسالان خود، بيشتر از دردهاي شكمي و يا كلا دردهاي عمومي حس شده در بدن شكايت داشتند.}

^{هرچه مي ‌توانيد، كمتر از داروهاي مسكن استفاده كنيد}

^{برخي بيماران، با هراس از اين كه مبادا وابسته و يا معتاد به داروهاي مسكن شوند، دردهاي خود را كاملا درمان نمي ‌كنند ولي طبق نظريه دكتر گرين، اعتياد پيدا كردن به داروهاي مسكن حين درمان دردهاي حاد، يا مزمن و يا حتي دردهاي ناشي از سرطان ‌ها، بسيار به ندرت اتفاق مي ‌افتد، مگر اين كه بيمار از قبل پيش ‌زمينه و يا سابقه‌اي از اعتياد را داشته باشد. وارفيلد مي ‌گويد: "هدف از استفاده از داروهاي مسكن اين است كه بر درد پيشي بگيريم.}

^{اگر مي ‌خواهيد بر درد پيشي بگيريد، بايد داروي مسكن را قبل از شروع درد و به مقدار مناسب مصرف كنيد. تنها در اين صورت است كه جلوي رهايي مواد مختلف تشديد كننده درد در بدن گرفته مي ‌شود."}

^{آيا پاي شما هم بي قرار است؟}

<sup>سندرم پاي بي‌قرار

(RESTLESS LEG SYNDROME)</sup>

^{تا چشم‌تان گرم مي‌شود و مي خواهيد بخوابيد، يك اجبار و اضطرار فوري و مقاومت‌ناپذير براي از جا بلند شدن، پا كوبيدن و راه رفتن احساس مي‌كنيد. وقتي خواب شب تان به دوره‌هاي كوتاه و متعدد قطعه‌قطعه مي‌شود، در طول روز چشماني سرخ و اعصابي تحريك‌پذير و ذهني خسته و غيرمتمركز داريد و به خوبي مي‌دانيد كه در شب پيش رو هم محكوم به عذاب شب گذشته هستيد، توصيف مناسب براي چنين حال و روزي «بي‌قراري» است، نه آرامش. اين بي‌قراري، تقصير پاي شماست كه مبتلا به «نشانگان پاي بي‌قرار» شده است و نام اين سندرم خود گوياي ماهيت آن است. پا هم كه بي‌قرار شد، آرامش از شما دور مي شود.}

^{نشانگان يا سندرم پاي بي قرار (RLS) ، يك بيماري مربوط به حس و حركت مي‌باشد. مبتلايان وقتي دراز مي‌كشند، احساس نامطبوعي در پايشان دارند و اضطرار شديدي براي حركت دادن پايشان حس مي‌كنند. گاهي حركت دادن پا، حالشان را بهتر مي‌كند، اما تكرار اين مساله در طول شب، خواب و استراحت كافي را غيرممكن مي‌سازد و مشكلاتي در روز بعدي ايجاد مي‌كند.}

^{چه چيزي باعث RLS مي‌شود؟}

^{معمولا علت روشني براي اين نشانگان يافت نمي‌شود. اين بيماري اغلب به طور خانوادگي ديده مي‌شود. گاهي بيماران كمبود آهن دارند كه با تجويز آهن علايم برطرف مي‌شوند و گاهي بي‌قراري پا در زنان باردار ديده مي‌شود كه پس از زايمان، علايم بهبود مي‌يابند. مشكلات ديگري كه گاهي با RLS مرتبط‌اند عبارت‌اند از: نارسايي كليوي ، آرتريت روماتوييد ، ديابت، آسيب عصبي (نوروپاتي)، كم خوني و پاركينسون.}

^{اما اكثر افرادي كه در پي درمان برمي‌آيند، هيچ يك از اين مشكلات را ندارند.}

^{RLS چه علايمي دارد؟}

^{RLS باعث مي‌شود كه پايتان را حركت دهيد. اين حالت‌ها اغلب به شكل احساس قلقلك، سوزن سوزن شدن، تير كشيدن، كشيدن پا يا حالت خزيدن توصيف مي‌شوند.}

^{حركت دادن پا، حداقل براي مدتي كوتاه، باعث بهبودي اين احساس مي‌شود. اين مشكل معمولا هنگام شب و هنگامي كه سعي در شل كردن پا براي خواب داريد، پيش مي‌آيد.}

^{پس از به خواب رفتن بيمار، پاها ممكن است شروع به پريدن يا حركت كردن كنند. اين حركات، حركات پريوديك اندام ناميده مي‌شوند و مي‌توانند شما را از خواب بيدار كرده و باعث بروز خستگي در طول روز شوند. هرچند اين حركات يك وضعيت مجزا و مستقل در نظر گرفته مي‌شوند، اما اغلب براي افراد مبتلا به RLS اتفاق مي‌افتند.}

^{RLS چگونه تشخيص داده مي‌شود؟}

^{يكي از مشكل‌ترين قسمت‌هاي مربوط به RLS، تشخيص آن است. پزشكان اغلب در مورد خواب يا علايم RLS سوال نمي‌پرسند. پس اگر خوب نمي‌خوابيد يا احساس مي‌كنيد پاي بي‌قراري داريد، به پزشكتان اطلاع دهيد. ممكن است براي رد برخي از علل ايجادكننده علايم‌تان، آزمايش خون يا تست‌هاي مربوط به اعصاب توسط پزشك درخواست شود. ممكن است تستي به نام پلي‌سومنوگرافي درخواست شود كه تناوب حركات پاها را در طول خواب ثبت نمايد.}

^{RLS چگونه درمان مي‌شود؟}

^{اگر علايم خفيف باشند، ايجاد تغييراتي در عادات و شيوه زندگي مي‌تواند كمك‌كننده باشد؛ از جمله عدم استفاده از سيگار، الكل و كافئين، خنك و ساكت نگه داشتن اتاق خواب، ورزش منظم، ماساژ دست و پا يا استفاده از كمپرس سرد يا گرم و ... .}

^{اگر علايم شديدتر باشند، مي‌توان براي كنترل حركات پا و كمك به خواب، از دارو كمك گرفت.}

^{همچنين داروهايي هستند كه مي‌توانند علايم را بدتر كنند و بايد از آنها اجتناب كرد، از جمله داروهاي ضدافسردگي‌ها، آنتي‌هيستامين‌ها ، داروهاي مصرفي در سرماخوردگي و سينوزيت‌، داروهاي آنتي‌سايكوتيك و انواع خاصي از داروهاي ضدتهوع (مثل متوكلوپراميد يا پروكلوپرازين). پس حتما داروهاي مصرفي خود را براي پزشك‌تان شرح دهيد.}

^{درمان آغازين:}

 ^{تغيير روال عادي زندگي مي‌تواند در كنترل علايم كمك‌كننده باشد. حركات كششي، پياده‌روي و ورزش منظم، دوش آب‌گرم يا سرد، ماساژ، پرهيز از سيگار و كافئين مي‌تواند علايم را كنترل كند.}

^{اگر علايم به علت يك بيماري مثل ديابت يا كم خوني فقر آهن ايجاد شده باشند‌، آن مشكلات را ابتدا بايد بررسي و برطرف نمود، مثلا تجويز قرص آهن براي مبتلايان به آنمي فقر‌آهن داراي RLS ، كمك‌كننده است.}

^{RLS ناشي از بارداري، خيلي زود پس از زايمان برطرف مي‌شود و ممكن است پزشك درمان محافظه‌كارانه را توصيه نمايد. اگر پس از زايمان، RLS برطرف نشد، بايد علايم و سوابق مجددا بررسي شوند.}

^{كودكاني كه مبتلا به RLS هستند از همان ابتدا با دارو درمان نمي‌شوند. در عوض، ورزش ملايم و منظم و برنامه‌ريزي منظم براي خواب توصيه مي‌شود. اگر اين درمان موثر نبود، ممكن است داروهايي مثل لوودوپا يا آگونيست‌هاي دوپامين تجويز شوند. اين داروها حركات غيرارادي پاها را در طي شب كاهش مي‌دهند. كلونيدين كه يك داروي ضدفشارخون است، نيز براي درمان RLS در كودكان مورد استفاده قرار مي‌گيرد.}

^{درمان نگه‌دارنده:}

^{همان‌طور كه در درمان آغازين هم ذكر شد، تغيير روش زندگي و درمان مشكلات همراه (مثل ديابت، كم خوني و ...) براي كنترل و درمان RLS به كار گرفته مي‌شود و در صورت عدم تاثير، از داروها كمك گرفته مي‌شود.}

^{از داروهاي دوپاميني كه در ايران شايع است مي‌توان از لوودوپا (Sinemet) نام برد. همچنين داروهاي ضدتشنج مثل گاباپنتين و يا مخدرهايي مثل اكس‌كدون و ترامادول هم تجويز مي‌شوند.}

^{درمان در زمان بدتر شدن علايم}

^{اگر علي‌رغم درمان دارويي و ورزش منظم، رژيم غذايي مناسب و ترك سيگار و كافئين، علايم بيماري ادامه يابند، شايد نياز به بررسي مجدد باشد.}

^{شرايط ديگري هم مي‌توانند احساس‌ها و حالت‌هايي كه در RLS يافت مي‌‌شوند را ايجاد نمايند، از جمله كمبود بعضي از ويتامين‌ها و مواد معدني.}

^{استفاده از كفي‌هاي طبي كفش}

^{آيا شما هم جزو آن دسته از افرادي هستيد كه بنا به شغلي كه داريد مجبوريد در روز 12 تا 16 ساعت روي پاي خود بايستيد؟}

^{اگر براي سلامت پاهاي خود كه قلب دوم شما هستند، اهميت قائليد، حتما اين مطلب را بخوانيد.}

^{وقتي راه مي‌رويم، مي‌ايستيم يا مي‌دويم، وزن بدن ما، نيرويي را به سمت پايين وارد مي‌كند كه اين نيرو از طريق تنها نقطه اتصال ما با زمين، يعني «پا» به زمين اعمال مي‌شود.}

^{زمين در حالت طبيعي، به قدر كافي سفت است، اما در بيشتر موارد به‌وسيله سيمان، چوب، بتون و ديگر موادي كه توليد ضربه مي‌كنند، پوشيده شده است و وقتي روي اين سطوح قدم برداشته مي شود، اثر جمع‌شونده اين ضربه‌ها باعث احساس كوفتگي و درد در پاها، ران‌ها و قسمت پشت خواهد شد.}

^{تجربه شخصي هر فردي نشان مي‌دهد كه كفش‌ها نمي‌توانند كمك زيادي در اين موارد كنند، زيرا بيشتر كفش‌ها به قدري سفت هستند كه حتي مي‌توان با آنها ميخ را به ديوار كوبيد.}

^{وظيفه كفي كفش بايد اين باشد كه انواع ناهنجاري‌هاي بدن يا الگوهاي غلط راه رفتن را اصلاح كند.}

^{اين كفي‌ها تنها به‌منظور تصحيح صافي كف پا به كار گرفته نمي‌شوند، بلكه هدف اصلي آنها راحت‌تر كردن ايستادن، راه رفتن و دويدن است، به اين ترتيب كه به مقدار بسيار كمي، زاويه‌هايي را كه در آنها به پا ضربه مي‌خورد، تغيير مي‌دهند. هر شخصي با مقدار معيني از يك لايه نرم در كف پاي خود متولد مي‌شود. اين لايه ي بالشتكي، به‌صورت طبيعي امواج ضربه‌اي را كه به كف پا وارد مي‌شوند، ملايم‌تر كرده و به شيوه‌اي مناسب به كل پا اعمال مي‌كند.}

^{متأسفانه با افزايش سن، اين لايه طبيعي اثر خود را از دست داده و تحليل مي‌رود.}

^{استفاده از ارتوتيك‌ها}

^{ارتوتيك‌ها ضمائمي هستند كه پزشك براي قرار دادن در كفش تجويز مي‌كند تا بدشكلي‌ها يا ساير مشكلات پا را تصحيح كنند.}

^{صافي كف پا يكي از شايع‌ترين علل مراجعه افراد به متخصصان ارتوپدي است.}

^{به‌دليل وجود صافي كف پا، الگوي توزيع فشار در سطح پا دستخوش تغييراتي مي‌شود و در نتيجه عوارض ثانويه‌اي مثل درد و آرتروز زودرس را ايجاد كند.}

^{يكي از روش‌هاي شناخته شده جهت كاهش عوارض ناشي از اين مشكلات، استفاده از وسايل كمكي مانند كفش طبي و انواع كفي‌هاي طبي است كه كفي چرمي حفظ كننده ي قوس داخلي پا، شايع‌ترين وسيله درماني است.}

^{اين وسايل ممكن است به بسياري از افرادي كه داراي كف پاي صاف هستند، در راه رفتن، دويدن و ايستادن با راحتي بيشتر و درد كمتر كمك كنند.}

^{اين توصيه‌ها به افرادي كه از ارتوتيك (orthotic) استفاده مي‌كنند، كمك مي‌كند:}

^{كفش‌هايي را انتخاب كنيد كه كفي محكم و پهن داشته باشد تا به راحتي با ارتوتيك شما تطبيق كند.}

^{هنگامي كه براي خريد كفش مي‌رويد، ارتوتيك‌تان را با خودتان ببريد تا آن را با كفش‌هاي تازه امتحان كنيد و مطمئن شويد كه آنها با هم جور هستند.}

^{هنگامي كه براي خريد كفش‌ بيرون مي‌رويد، جوراب‌هاي مناسب بپوشيد.}

^{هر چند مدت يك بار نزد متخصص ارتوپد برويد ‌تا مطمئن شويد كه پاها و ارتوتيك‌تان با يكديگر به خوبي كار مي‌كنند.}

^{استفاده از كفي‌هاي طبي فقط با تجويز ارتوپد}

^{متخصصان ارتوپدي به مردم توصيه مي‌كنند كه در خريد و استفاده از كفي‌هاي طبي كفش، خودسرانه عمل نكرده و براي اين‌كار با يك ارتوپد مشورت كنند، زيرا بسياري از كفي‌هاي طبي كه در سوپر‌ماركت‌ها و فروشگاه‌هاي لوازم بهداشتي و حتي برخي از داروخانه‌ها عرضه مي‌شوند، داراي استانداردهاي لازم نيستند و منجر به بيماري‌هاي مفصلي مي‌شوند.}

^{استفاده از اين كفي‌ها براي هر شخصي متناسب با سن، صافي پا و استخوان بندي او فرق مي‌كند و چه بسا، استفاده ي غيراستاندارد از آن، به خستگي و دردهاي بيشتر در ناحيه پا و كمر منجر شود.}

^{تحقيقات نشان مي‌دهد كه حدود 10 تا 15 درصد افراد جامعه داراي كف پاي صاف هستند كه حتما بايد از كفش‌هاي مخصوص كه به دستور متخصص ارتوپد تجويز مي‌شود، استفاده كنند.}

^{كودكاني كه داراي كف پاي صاف هستند، در صورت استفاده از كفي‌هاي طبي استاندارد مي‌توانند از بسياري از دردهاي مفصلي در بزرگسالي، مصون باشند.}

^{كفي‌هاي طبي خاص براي هر بيمار، از طرف فيزيوتراپ و کاردرمان تعيين و توسط ارتوپد ساخته مي‌شود.}